PHÂN LOẠI TỜI NÂNG HÀNG? TỜI NÀO CẦN ĐƯỢC KIỂM ĐỊNH? RỦI RO KHI SỬ DỤNG TỜI NÂNG HÀNG? CÁCH SỬ DỤNG TỜI NÂNG HÀNG AN TOÀN

1. PHÂN LOẠI TỜI NÂNG HÀNG? LOẠI TỜI NÀO CẦN KIỂM ĐỊNH?

Tời nâng hàng được phân loại dựa trên nguồn dẫn động, tải trọng, và cấu trúc thiết bị. Các dạng chính gồm tời điện (dùng điện 1 pha hoặc 3 pha), tời quay tay (dùng sức người), tời mini (dưới 500kg) và hệ thống thang tời hàng chuyên dụng trong nhà kho.

Phân loại theo nguồn dẫn động

Tời điện: Dùng động cơ điện (220V hoặc 380V), hoạt động mạnh mẽ, năng suất cao, phổ biến trong công nghiệp và xây dựng.
Tời quay tay: Dùng sức người qua hệ thống bánh răng, gọn nhẹ, tải trọng nhỏ, dùng khi không có nguồn điện.
Tời thủy lực: Dùng áp suất dầu thủy lực, chuyên dùng cho các tải trọng cực lớn hoặc môi trường đặc thù

Phân loại theo tải trọng

Tời mini (dưới 500kg): Kích thước nhỏ gọn, dùng cáp đơn hoặc đôi, hợp với hộ gia đình, cửa hàng nhỏ.
Tời trung bình (500kg – 1000kg): Dùng cho công trình xây dựng vừa hoặc kho xưởng nhỏ.
Tời công nghiệp lớn (trên 1 tấn): Tốc độ kéo khỏe, độ bền cao, dùng trong nhà máy và công trường lớn

Phân loại theo hệ thống và ứng dụng

Tời treo/tời mặt đất: Dễ lắp đặt, di động linh hoạt theo dầm hoặc vị trí cần kéo.
Thang tời hàng (vận thăng): Có khung dẫn hướng, cabin hoặc bàn nâng di chuyển theo phương thẳng đứng phục vụ nhà kho, nhà xưởng

Theo Thông tư 36/2019/TT-BLĐTBXH của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, các loại tời nâng hàng bắt buộc phải kiểm định kỹ thuật an toàn bao gồm: tời điện dùng để nâng tải, tời điện kéo tải theo phương nghiêng, tời chạy trên ray (không phân biệt mức tải trọng) và tời tay có tải trọng từ 1.000 kg trở lên.

Các loại tời bắt buộc kiểm định

Tời điện nâng tải: Mọi thiết bị tời dùng điện để nâng hạ hàng hóa thẳng đứng.
Tời kéo phương nghiêng: Tời điện dùng để kéo hoặc nâng hàng theo đường dốc nghiêng.
Tời chạy trên ray: Các hệ thống tời di chuyển trên thanh ray cố định trong nhà xưởng.
Tời tay dung tích lớn: Tời thủ công, tời tay có sức nâng từ 1.000 kg (1 tấn) trở lên

Các trường hợp cần thực hiện kiểm định

Kiểm định lần đầu: Trước khi đưa thiết bị vào sử dụng chính thức.
Kiểm định định kỳ: Khi hết thời hạn của giấy chứng nhận lần trước (thường là 2 đến 3 năm tùy theo tuổi thọ thiết bị).
Kiểm định bất thường: Sau khi sửa chữa lớn, thay thế bộ phận quan trọng hoặc khi có nghi ngờ về an toàn

2. RỦI RO KHI SỬ DỤNG TỜI NÂNG HÀNG

Sử dụng tời nâng hàng tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng như đứt cáp, rơi hàng, chập điện, hoặc sập khung nâng do quá tải, lắp đặt thiết bị tự chế kém chất lượng hoặc vận hành sai quy kỹ thuật. Các sự cố này dễ dẫn đến tai nạn lao động đáng tiếc và hư hỏng tài sản.

Nguy cơ về cơ khí và kết cấu

Đứt cáp, tuột cáp: Dây cáp bị mòn, xoắn, hoặc chịu tải quá mức khiến cáp đứt đột ngột, làm rơi hàng hóa từ trên cao.
Quá tải trọng: Xếp hàng nặng hơn mức thiết kế gây gãy khung, hỏng tang cuốn hoặc sập toàn bộ hệ thống tời.
Thiếu phanh an toàn: Nhiều dòng tời giá rẻ hoặc hàng tự chế thiếu hệ thống thắng cơ chống rơi, khiến cabin trôi tự do khi mất điện hoặc hỏng hộp số

Nguy cơ về điện và vận hành

Rò rỉ điện, điện giật: Động cơ ẩm ướt, hở dây dẫn hoặc không nối đất an toàn gây nguy hiểm cho người đứng gần.
Sử dụng sai mục đích: Dùng tời nâng hàng để chở người – hành vi bị cấm tuyệt đối vì thiết bị không có tính năng bảo vệ con người.
Lỗi điều khiển: Nút bấm kẹt, mất tín hiệu dừng hành trình khiến tời kéo kẹt cáp, cháy mô-tơ hoặc va đập mạnh vào khung chịu lực

3. CÁCH SỬ DỤNG TỜI NÂNG HÀNG AN TOÀN

Để vận hành tời nâng hàng an toàn, bạn cần kiểm tra kỹ cáp, móc và nguồn điện trước khi chạy. Sắp xếp hàng gọn gàng đúng trọng tải định mức, tuyệt đối không chở người, đứng xa tầm nâng và dừng ngay lập tức khi phát hiện tiếng động lạ hoặc sự cố.

Trước khi vận hành

Kiểm tra nguồn điện, dây cáp, móc treo và phanh hãm xem có bị mòn, rách hay lỏng không.
kiểm tra tời (trên 1T) đã được kiểm định chưa? thời hạn tem kiểm định còn không? Nếu tời đã hết hạn kiểm định, tuyệt đối không sử dụng.
Thử chạy không tải để đảm bảo động cơ và nút bấm lên/xuống hoạt động tốt.
Xác định rõ trọng lượng hàng hóa, đảm bảo không vượt quá mức cho phép của tời

Trong khi vận hành

Sắp xếp hàng hóa cân đối giữa sàn nâng, buộc chặt nếu cần để tránh rơi trượt.
Tuyệt đối cấm người đứng dưới vùng nguy hiểm hoặc ngồi lên cabin/sàn nâng hàng.
Đứng ở vị trí an toàn, giữ khoảng cách với đường đi của tải khi bấm điều khiển.
Theo dõi liên tục quá trình nâng hạ; bấm dừng ngay nếu thấy cáp bị xoắn hoặc có tiếng kêu bất thường.

Sau khi vận hành