PHẦN 1: KIỂM ĐỊNH CẦN TRỤC
Theo quy định tại Thông tư 36/2019/TT-BLĐTBXH, tất cả các loại cần trục dùng để nâng hạ đều thuộc danh mục thiết bị bắt buộc phải kiểm định kỹ thuật an toàn, bao gồm: cần trục ô tô, cần trục dầm, cần trục tháp, cần trục chân đế. Ngoài ra, nhóm thiết bị nâng hạ đi kèm như cầu trục, cổng trục, pa lăng và tời nâng cũng bắt buộc phải kiểm định.
Các loại cần trục bắt buộc kiểm định
- Cần trục tự hành: Gồm cần trục ô tô, bánh hơi, bánh xích có khả năng di chuyển cơ động.
- Cần trục cố định/tháp: Gồm cần trục tháp xây dựng, cần trục chân đế tại cảng biển.
- Thiết bị nâng khác: Cầu trục, cổng trục, bán cổng trục, pa lăng điện và tời nâng
Các hình thức kiểm định
- Kiểm định lần đầu: Thực hiện trước khi đưa thiết bị vào sử dụng lần đầu.
- Kiểm định định kỳ: Thực hiện thường xuyên trong suốt quá trình sử dụng (thời hạn tùy thuộc vào loại và tuổi thọ thiết bị).
- Kiểm định bất thường: Thực hiện sau khi sửa chữa lớn, thay thế bộ phận quan trọng hoặc khi có yêu cầu từ cơ quan chức năng
PHẦN 2: QUY TRÌNH KIỂM ĐỊNH CẦN TRỤC VÀ CHU KỲ KIỂM ĐỊNH
Quy trình kiểm định kỹ thuật an toàn cần trục được thực hiện nghiêm ngặt theo các quy trình kiểm định do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành, bao gồm 4 bước chính sau:
1. Chuẩn bị kiểm định
- Hồ sơ thiết bị: Kiểm tra lý lịch, hồ sơ thiết kế, bản vẽ và kết quả kiểm định lần trước.
- Biện pháp an toàn: Vệ sinh thiết bị, bố trí mặt bằng, rào chắn và biển báo vùng nguy hiểm.
- Tải trọng thử: Chuẩn bị sẵn các khối tải trọng để phục vụ thử nghiệm (thử tải tĩnh và tải động).
2. Kiểm tra bên ngoài (Không tải)
- Kết cấu kim loại: Khám xét các mối hàn, đinh tán, bu lông và tình trạng ăn mòn của khung, cần.
- Hệ thống truyền động: Kiểm tra tình trạng cáp thép, móc cẩu, tang tời, puly và các bánh xe di chuyển.
- Hệ thống điện & An toàn: Kiểm tra nối đất bảo vệ, công tắc hành trình, bộ giới hạn tải trọng, phanh và còi tín hiệu.
3. Thử nghiệm vận hành (Có tải)
- Thử không tải: Cho cần trục vận hành tất cả các cơ cấu để kiểm tra độ ổn định.
- Thử tải tĩnh: Thử ở mức 125% tải trọng định mức trong 10 phút để đánh giá độ biến dạng của kết cấu kim loại.
- Thử tải động: Thử ở mức 110% tải trọng định mức, vận hành lặp lại các cơ cấu nâng hạ, quay, di chuyển để kiểm tra hoạt động của phanh và hệ thống truyền động.
4. Xử lý kết quả kiểm định
- Đạt yêu cầu: Kiểm định viên dán tem kiểm định lên thiết bị và cấp Giấy chứng nhận kết quả trong vòng 05 ngày làm việc.
- Không đạt yêu cầu: Biên bản sẽ ghi rõ các lỗi cần khắc phục; đơn vị sử dụng phải sửa chữa và tiến hành kiểm định lại từ đầu.
Thời hạn kiểm định định kỳ của các loại cần trục được quy định cụ thể tùy thuộc vào loại thiết bị, môi trường vận hành và số năm đã qua sử dụng.
Chu kỳ kiểm định cần trục tiêu chuẩn
- Cần trục thông thường: Chu kỳ kiểm định định kỳ là 02 năm/lần.
- Cần trục đã dùng trên 12 năm: Chu kỳ kiểm định rút ngắn còn 01 năm/lần.
- Cần trục tháp & Cần trục chân đế: Chu kỳ bắt buộc là 01 năm/lần (do tính chất làm việc trên cao và môi trường cảng biển khắc nghiệt).
Các trường hợp đặc biệt (Rút ngắn chu kỳ)
- Yêu cầu của nhà sản xuất: Nếu hãng sản xuất quy định thời hạn ngắn hơn 02 năm, phải theo hướng dẫn của hãng.
- Yêu cầu của cơ sở sử dụng: Đơn vị sở hữu có thể chủ động rút ngắn chu kỳ nếu thấy thiết bị hoạt động quá tải hoặc môi trường ăn mòn cao.
- Ý kiến của kiểm định viên: Chuyên gia kiểm định có quyền rút ngắn thời hạn dựa trên tình trạng kỹ thuật thực tế của cần trục.
PHẦN 3: NHỮNG LỖI KHIẾN CẦN TRỤC KHÔNG ĐẠT YÊU CẦU KIỂM ĐỊNH
Cần trục không đạt yêu cầu kiểm định kỹ thuật an toàn khi gặp các lỗi chính gồm: hỏng hệ thống phanh (trôi tải, mòn má phanh), đứt hoặc mòn dây cáp/móc cẩu vượt mức cho phép, và rạn nứt kết cấu thép hoặc thiếu thiết bị an toàn.
Lỗi Cơ Khí và Kết Cấu
- Kết cấu thép: Có vết nứt trên thân cần, dầm, tay cần hoặc chân chống; bị biến dạng, cong vênh do quá tải.
- Hệ thống phanh: Phanh bị trôi khi thử tải, má phanh mòn quá giới hạn hoặc khe hở lớn.
- Dây cáp và puly: Cáp bị đứt tao, mòn nhiều, xoắn gãy hoặc nhảy khỏi rãnh puly; puly bị mòn rãnh.
- Móc cẩu: Móc bị biến dạng, nứt hoặc mòn ở phần nguy hiểm vượt quá tỷ lệ quy định
Lỗi Thiết Bị An Toàn và Điện
- Hạn chế hành trình: Hỏng hoặc không hoạt động các công tắc giới hạn chiều cao nâng, giới hạn tầm với, giới hạn góc quay.
- Hệ thống báo động: Thiết bị báo quá tải, còi báo động, đèn tín hiệu hoặc thiết bị báo tốc độ gió trên cần trục tháp bị lỗi.
- Hệ thống điện: Chập mạch, rò rỉ điện, tín hiệu điều khiển bị trễ hoặc lệch pha so với thực tế
Lỗi Hồ Sơ và Thử Tải
- Thiếu hồ sơ: Không có lý lịch thiết bị, hướng dẫn vận hành hoặc nhật ký bảo trì định kỳ.
- Thử tải không đạt: Tải trọng thử bị tụt, rung lắc bất thường hoặc không ổn định trong quá trình vận hành thử nghiệm
Quý khách hàng có thể liên hệ trực tiếp Trung tâm kiểm định ISCTC, Hotline 0971 999 699 (Thăng) để được tư vấn chi tiết về Dịch vụ kiểm định Cần Trục.
PHẦN 4: TAI NẠN LIÊN QUAN TỚI CẦN TRỤC
Tai nạn khi sử dụng cần trục thường xuất phát từ ba nhóm nguyên nhân chính: lỗi do con người, hỏng hóc kỹ thuật và các yếu tố môi trường ngoài. Hơn 70% các vụ tai nạn liên quan đến việc vận hành sai quy trình hoặc thiếu kiểm tra định kỳ.
Lỗi từ con người
- Vận hành sai quy trình: Người lái bỏ qua quy định an toàn, nâng quá tải cho phép, hoặc lơ đễnh trong lúc thao tác.
- Thiếu chứng chỉ và kỹ năng: Người điều khiển chưa được đào tạo bài bản hoặc thiếu kinh nghiệm xử lý tình huống bất ngờ.
- Phối hợp kém: Tín hiệu giữa người ra hiệu lệnh và tài xế cần trục không rõ ràng, dẫn đến va đập hoặc rơi vật nặng
Lỗi kỹ thuật và thiết bị
- Hỏng hóc cơ khí: Đứt dây cáp, kẹt hoặc mòn má phanh làm trượt tải, gãy tay đòn hoặc hỏng móc treo.
- Sự cố điện: Chập cháy motor, hở mạch điện hoặc mất kiểm soát hệ thống điều khiển.
- Thiếu bảo trì: Thiết bị không được kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ dẫn đến các bộ phận rỉ sét, xuống cấp nghiêm trọng
Yếu tố môi trường và ngoại cảnh
- Va chạm đường dây điện: Cần trục hoặc cáp chạm vào đường dây điện cao thế ở gần khu vực làm việc gây điện giật chết người.
- Thời tiết xấu: Gió bão lớn, mưa giông hoặc sương mù làm giảm tầm nhìn và làm mất thăng bằng cần trục (đặc biệt là cần trục tháp).
- Địa hình không ổn định: Nền móng đặt cần trục yếu, bị sụt lún hoặc nghiêng lệch khi đang nâng tải trọng nặng
*Giải pháp giảm thiểu rui ro tai nạn cần trục:
Để giảm thiểu rủi ro tai nạn cần trục, các đơn vị thi công cần thực hiện đồng bộ các giải pháp từ con người, kỹ thuật đến quy trình quản lý thực tế.
Kiểm soát và đào tạo con người
- Chứng chỉ hành nghề: Chỉ cho phép nhân sự có đầy đủ bằng cấp, chứng chỉ chuyên môn vận hành cần trục.
- Huấn luyện an toàn: Tổ chức diễn tập định kỳ về quy trình ứng phó sự cố khẩn cấp cho toàn bộ tổ đội.
- Tín hiệu đồng bộ: Sử dụng bộ đàm và hệ thống khẩu lệnh chuẩn hóa giữa người xi-nhan (ra hiệu) và tài xế cần trục.
- Sức khỏe người vận hành: Tuyệt đối cấm vận hành khi người điều khiển mệt mỏi, mất tập trung, hoặc sử dụng chất kích thích.
Quản lý kỹ thuật và thiết bị
- Kiểm định nghiêm ngặt: Thực hiện kiểm định kỹ thuật an toàn định kỳ và dán tem kiểm định rõ ràng trước khi đưa vào sử dụng.
- Kiểm tra đầu ca: Tài xế phải kiểm tra kỹ phanh, móc cẩu, cáp thép, và hệ thống thủy lực trước mỗi giờ làm việc.
- Thiết bị an toàn: Lắp đặt và duy trì hoạt động của bộ giới hạn hành trình, bộ chống quá tải, và đèn cảnh báo.
- Bảo dưỡng định kỳ: Thay thế ngay các đoạn cáp bị mòn, rỉ sét, hoặc các chi tiết cơ khí có dấu hiệu nứt vỡ.
Biện pháp thi công và mặt bằng
- Gia cố nền móng: Đảm bảo vị trí đặt cần trục phẳng, vững chắc, sử dụng tấm lót chân chống chịu lực chuyên dụng.
- Khoảng cách an toàn: Duy trì khoảng cách tối thiểu từ cần trục đến đường dây điện cao thế theo đúng quy chuẩn pháp luật.
- Vùng cấm nguy hiểm: Chăng dây cảnh báo và tuyệt đối không cho người đi lại dưới vùng không gian cần trục đang cẩu tải.
- Giám sát thời tiết: Dừng mọi hoạt động nâng hạ ngay lập tức khi có gió lớn (thường từ cấp 5 trở lên), giông sét hoặc mưa bão.
PHẦN 5: LỢI ÍCH KHI THỰC HIỆN KIỂM ĐỊNH CẦN TRỤC ĐÚNG QUY ĐỊNH
Thực hiện kiểm định cần trục là điều kiện bắt buộc giúp đảm bảo an toàn tính mạng người lao động, tối ưu hóa chi phí vận hành cho doanh nghiệp và tuân thủ tuyệt đối pháp luật. Việc này không chỉ giảm thiểu rủi ro mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh nâng cao giá trị cho doanh nghiệp.
Đảm bảo an toàn lao động và tính mạng
- Phòng ngừa tai nạn: Phát hiện sớm các vết nứt ẩn, cáp mòn hoặc lỗi hệ thống phanh để xử lý trước khi xảy ra sự cố sập gãy.
- Tâm lý an tâm: Giúp tài xế cần trục và công nhân làm việc bên dưới không gian cẩu tải tự tin, tập trung làm việc hiệu quả hơn.
- Bảo vệ cộng đồng: Giảm thiểu nguy cơ cần trục (đặc biệt là cần trục tháp) đổ sập gây nguy hiểm cho các khu vực dân cư lân cận.
Tối ưu hóa hiệu quả kinh tế cho doanh nghiệp
- Giảm chi phí sửa chữa: Khắc phục các hư hỏng nhỏ ngay từ đầu giúp tránh được tình trạng hỏng hóc dây chuyền nghiêm trọng, tốn kém.
- Kéo dài tuổi thọ thiết bị: Định kỳ bảo dưỡng và căn chỉnh thông số kỹ thuật giúp cần trục luôn hoạt động trong trạng thái lý tưởng nhất.
- Hạn chế gián đoạn thi công: Tránh việc máy móc đột ngột hư hỏng làm ngưng trệ toàn bộ tiến độ dự án, gây phạt hợp đồng.
- Giảm mức phí bảo hiểm: Nhiều đơn vị bảo hiểm áp dụng mức phí ưu đãi hơn đối với các công trường có thiết bị được kiểm định đầy đủ.
Tuân thủ pháp luật và nâng cao uy tín
- Tránh phạt hành chính: Doanh nghiệp không bị đình chỉ thi công hoặc chịu phạt tiền nặng từ cơ quan quản lý lao động do sử dụng thiết bị lậu.
- Nâng cao năng lực đấu thầu: Hồ sơ kiểm định là chứng nhận vàng giúp doanh nghiệp dễ dàng trúng thầu các dự án lớn, khắt khe.
- Bảo vệ pháp lý: Khi xảy ra sự cố bất khả kháng, biên bản kiểm định còn hiệu lực là bằng chứng chứng minh doanh nghiệp đã thực hiện đúng trách nhiệm.
LIÊN HỆ CHÚNG TÔI: TRUNG TÂM KIỂM ĐỊNH AN TOÀN - CÔNG TY CỔ PHẦN KIỂM ĐỊNH AN TOÀN VÀ HIỆU CHUẨN THIẾT BỊ CÔNG NGHIỆP VIỆT NAM (ISCTC)
Địa chỉ: Số 33 Lê Văn Huân, Phường Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh
Mã số thuế: 0317102353
Hotline 0971 999 699
Email: [email protected]
Xem thêm bài viết khác:
0971 999 699